Bertolt Brecht/Thanos Mikroutsikos/Θάνος Μικροούτσικος

Bertolt Brecht (1898-1956)

Bertolt Brecht changed the route of theatre in the 20th century. The new theatrical act that was created influenced with it's turn as a catalyst the other forms of art by changing the data , and this is the main reason that Brecht is considered to be the most imporύτσικος Θάνοςtant historic character in the history of the 20th century art.

The basic elements of Brecht's ideology and esthetics are:

1) In the work of art there must be from the creator diallectic composition of inspiration -thought-heart and brain.

2) Human misfortune has historic not natural character.

3) Thought sterilization due to economic relations which exist in a classified society leads to blindness of the depressed according to the reasons of their depression.

4) Art can't change the world. Human beings can.

5) Art must lead to the creation of possitive and energetic audience with critical point of view and not under the influence of the powerful ideology.

Brecht in order to pass from theory to act he created ''the method of distance and odd''.Thousands of pages have been written for the concept of distance that Brecht show in action at his plays 'Berliner Ensemble' in the early 50's.The basic rule of distance is simple.In order the audience to form a critical point of view at his plays, he demanded from his actors or singers to keep a distance between themselves and their role. To enter in it, to expose it but not to identify with it.

Three were the composers which worked with Brecht in all his plays from the middle 20's till his death :Kurt Weill , Hanns Eisler and Paul Dessau. Kurt Weill signed two historic operas of the 20th century ' The threepenny Opera' and 'Mahagonny' which is played every year in many places worldwide.Eisler was the one who entered deeper in Brecht's method in music. The idea of distance with Eisler got a new music content.

Brecht's study of distance,Eisler's and Weill's music were part of my postpuberty studies.So in 1972 at the age 25 I started to compose 'The Musical Act on Brecht'. The composition lasted 5 years because I wanted to digest all the above and not to act simple and superficial.I finished the work in 1977 .The first perfomance was the same year and the disc was released in 1978.Since then many performances of my work have been made in Greece and abroad.

Thanos St. Mikroutsikos / January 2013

Η μετάφραση από την Ελληνική στην Αγγλική γλώσσα έγινε από την φίλη Νιόβη Αναγνωστοπούλου  και την ευχαριστώ για την πολύτιμη βοήθειά της.

«Die Ballade von Knopfwurf» Sonja Kehler (Hanns Eisler - Bertolt Brecht)

«Lied des Pfeifenpieter» Ernst Busch (Paul Dessau - Bertolt Brecht)

«Surabaya Johnny» Pia Colombo (Kurt Weill - Bertolt Brech)

Μπέρτολτ Μπρεχτ

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ άλλαξε την πορεία του θεάτρου στον 20ο αιώνα. Η νέα θεατρική πράξη που δημιουργήθηκε, επέδρασε με τη σειρά της καταλυτικά σε άλλες μορφές τέχνης, αλλάζοντας τα δεδομένα και αυτός είναι ο κυριότερος λόγος που ο Μπρεχτ θεωρείται ως σήμερα ιστορική φυσιογνωμία της Τέχνης του 20ού αιώνα. Τα βασικά στοιχεία της μπρεχτικής ιδεολογίας και αισθητικής είναι:         

1) Στο έργο τέχνης πρέπει να υπάρχει από πλευράς δημιουργού διαλεκτική σύνθεση έμπνευσης – σκέψης, καρδιάς – μυαλού.

2) Η ανθρώπινη δυστυχία έχει ιστορικό χαρακτήρα και όχι φυσικό.

3) Αλλοτρίωση της σκέψης ένεκα των οικονομικών σχέσεων που υφίστανται σε μια ταξική κοινωνία, με αποτέλεσμα την τύφλωση των καταπιεζόμενων αναφορικά με τα ίδια τα αίτια της καταπίεσής τους.

4) Η Τέχνη δεν αλλάζει τον κόσμο. Οι άνθρωποι μπορούν ν΄ αλλάξουν τον κόσμο.

5) Η Τέχνη οφείλει να συμβάλλει στη δημιουργία ενεργητικών θεατών και ακροατών με κρίση ώστε να πάψουν να είναι έρμαια της κυρίαρχης ιδεολογίας.

Για να περάσει ο Μπρεχτ από τη θεωρία στην πράξη, δημιούργησε τη μέθοδο της αποστασιοποίησης και του παραξενίσματος. Έχουν γραφτεί τόμοι και χιλιάδες σελίδες για την έννοια της αποστασιοποίησης που ο Μπρεχτ έδειξε στην πράξη στα ανεβάσματα των έργων του στο Μπερλίνερ Ανσάλμπ τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’50. Η βασική αρχή της αποστασιοποίησης είναι απλή. Για να διαμορφώσει ο θεατής – ακροατής μια κριτική στάση στα δρώμενα του Μπρεχτ απαιτούσε από τους ηθοποιούς ή τους τραγουδιστές να κρατούν μια απόσταση από τον ρόλο που έπαιζαν. Να μπαινοβγαίνουν σ΄ αυτόν, να τον «δείχνουν» και όχι να ταυτίζονται μαζί τους.

Τρεις ήταν οι συνθέτες που συνεργάστηκαν με τον Μπρεχτ σε όλων των ειδών τα θεάματα από τα μέσα της δεκαετίας του ’20 έως το θάνατό του, ο Κουρτ Βάιλ, ο Χανς Άισλερ και ο Πολ Ντεσάου. Αν και ο πρώτος υπέγραψε δυο ιστορικές όπερες για τον 20ό αιώνα, την «Όπερα της Πεντάρας» και το «Μαχαγκόνυ», όπερες που παίζονται κάθε χρόνο μέχρι σήμερα σε πολλά μέρη του κόσμου, ο Άισλερ ήταν αυτός που προχώρησε βαθύτερα στη μέθοδο του Μπρεχτ στη μουσική. Η έννοια της αποστασιοποίησης με τον Άισλερ απέκτησε και μουσικό περιεχόμενο.

Η αποστασιοποίηση, η μελέτη του Μπρεχτ, οι μουσικές του Άισλερ και του Βάιλ ήταν μέρος των σπουδών μου στη μετεφηβική μου ηλικία. Έτσι, το 1972, σε ηλικία 25 χρόνων, άρχισα να συνθέτω τη «Μουσική Πράξη στον Μπρεχτ». Η σύνθεση μου πήρε 5 χρόνια γιατί ήθελα να αφομοιώσω όσα προανέφερα και να μην λειτουργήσω επιφανειακά. Τελείωσα το έργο το  1977. Η πρώτη παράσταση έγινε την ίδια χρονιά και η δισκογραφική έκδοση το 1978. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν γίνει πολλές παραστάσεις του έργου στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό.

Θάνος Στ. Μικρούτσικος / Γενάρης 2013

«Για το φτωχό Μπερτολτ Μπρεχτ» Θ Μικρούτσικος

«Τρόμος και αθλιότητα του Γ' Ράιχ» Γιάννης Κούτρας

Ο  ΜΠΡΕΧΤ  ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ

ΔΕΙΤΕ ολόκληρη τη συναυλία του Θάνου Μικρούτσικου που δόθηκε το Σάββατο, 2 Φλεβάρη 2013, στην αίθουσα συνεδρίων του ΚΚΕ στον Περισσό. Η συναυλία διοργανώθηκε από το Τμήμα Πολιτισμού της ΚΕ του ΚΚΕ και την Πολιτιστική Επιτροπή του ΚΣ της ΚΝΕ και περιελάμβανε τραγούδια από τον  «Κύκλο με την Κιμωλία» του Μάνου Χατζιδάκι και του Οδυσσέα Ελύτη και τη «Μουσική Πράξη στον Μπρεχτ» του Θάνου Μικρούτσικου.

Στο τραγούδι ο Κώστας Θωμαΐδης

Φλάουτο/ Κλαρινέτο/ Σαξόφωνο: Θύμιος Παπαδόπουλος

Φλάουτο/Σαξόφωνο: Δημήτρης Χουντής

Πιάνο/ Αφήγηση/ Τραγούδι: Θάνος Μικρούτσικος

Μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης, Πέτρος Μάρκαρης, Άγγελα Βερυκοκκάκη

Το βίντεο είναι από το Portal του 902

Pablo Neruda / Los muertos de la plaza / Οι νεκροί της πλατείας

Pablo Neruda (1904-1973), whose real name is Neftalí Ricardo Reyes Basoalto, was born on 12 July, 1904, in the town of Parral in Chile. His father was a railway employee and his mother, who died shortly after his birth, a teacher. Some years later his father, who had then moved to the town of Temuco, remarried doña Trinidad Candia Malverde. The poet spent his childhood and youth in Temuco, where he also got to know Gabriela Mistral, head of the girls' secondary school, who took a liking to him. At the early age of thirteen he began to contribute some articles to the daily "La Mañana", among them, Entusiasmo y Perseverancia - his first publication - and his first poem. In 1920, he became a contributor to the literary journal "Selva Austral" under the pen name of Pablo Neruda, which he adopted in memory of the Czechoslovak poet Jan Neruda (1834-1891). Some of the poems Neruda wrote at that time are to be found in his first published book: Crepusculario (1923). The following year saw the publication of Veinte poemas de amor y una cancion desesperada, one of his best-known and most translated works. Alongside his literary activities, Neruda studied French and pedagogy at the University of Chile in Santiago.

Read more HERE

Πάμπλο Νερούδα

«Ήτανε της τύχης μου να υποφέρω όσα υπέφερα και της τύχης μου να αγωνιστώ όπως αγωνίστηκα, να αγαπήσω και να τραγουδήσω όπως τραγούδησα. Γνώρισα σε διάφορα σημεία της Γης το θρίαμβο και την ήττα, έχω ζωντανή στη μνήμη μου τη γεύση του ψωμιού, αλλά και τη γεύση του αίματος. Τι περισσότερο μπορεί να θέλει ένας ποιητής; Η ζωή μου στάθηκε η ίδια η ποίησή μου και η ποίησή μου υπήρξε το στήριγμα όλων των αγώνων μου. Αν και πολλά βραβεία μού δόθηκαν (μεταξύ των οποίων το "Λένιν" - 1952 και το Νόμπελ - 1971), κανένα δεν μπορεί να παραβληθεί με το τελευταίο βραβείο. Να είμαι ο ποιητής του λαού μου. Το μεγάλο, το μοναδικό μου βραβείο είναι αυτό κι όχι τα βιβλία μου που μεταφράστηκαν σ' όλες τις γλώσσες του κόσμου, ούτε τα βιβλία που γράφτηκαν για να αναλύσουν τα λόγια μου».

Ο Νεφταλί Ρικάρδο Ρέγιες Μπασσάλτο, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του Νερούδα, ποιητής, διπλωμάτης, κομουνιστής,  γεννήθηκε το 1904 στο Παρράλ της Χιλής. Ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς και παραγωγικούς ποιητές της Λατινικής Αμερικής, με περισσότερα από 30 βιβλία στο ενεργητικό του. Εντάχθηκε στους κόλπους του Κομμουνιστικού Κόμματος και αρκετά χρόνια αργότερα εκλέχτηκε γερουσιαστής. Αντιπροσώπευσε τη χώρα του ως διπλωμάτης από το 1926 ως το 1938 σε διάφορα μέρη της Άπω Ανατολής και της Ισπανίας, όπου έζησε από κοντά τον εμφύλιο. Πίστευε ότι ο ποιητής οφείλει να συμμετέχει στα κοινά και δεν διαχώριζε την ποίηση από την πολιτική. Όταν το 1948 το Κομμουνιστικό Κόμμα κηρύχτηκε παράνομο, ο Νερούδα ταξίδεψε αρχικά στην Αργεντινή και αργότερα στη Σοβιετική Ένωση. Επέστρεψε στη Χιλή τέσσερα χρόνια αργότερα και το 1953 του απενεμήθη το Βραβείο Λένιν. Παράλληλα όμως με τα πολιτικοποιημένα ποιήματά του, ο Νερούντα έγραψε και μεγάλο αριθμό προσωπικών και οικείων ποιημάτων. Η φήμη του Χιλιανού ποιητή είχε απλωθεί σε όλο τον κόσμο και το 1971, περίοδος που ο Νερούδα ήταν πρεσβευτής στη Γαλλία, του απονέμεται το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Πέθανε το 1973 σε ηλικία 69 ετών και η κηδεία του ήταν το πρώτο ξέσπασμα των Χιλιανών εναντίον της δικτατορίας.

Πλούσιο αφιέρωμα στο Μηναίο Περιοδικό Πολιτισμού ''ως3''

''Οι νεκροί της πλατείας''

Στίχοι: Pablo Neruda & Δανάη Στρατηγοπούλου

Μουσική: Χρήστος Λεοντής
Τραγούδι: Νίκος Ξυλούρης

Τούτοι δω εφέρανε τουφέκια γεμάτα μπαρούτι

τούτοι δω διατάξανε τη στυγερή εξόντωση

τούτοι δω συναντήσανε το λαό να τραγουδάει ενωμένος

Και το λιγνό κορίτσι έπεσε με την σημαία του

και το αγόρι κύλησε χαμογελώντας λαβωμένο

λαβωμένο στο πλευρό της

Του προδότη που προχώρησε ως ετούτο το έγκλημα ζήτω την τιμωρία

Εκείνου που ‘δωκε το σύνθημα του θάνατου ζητώ την τιμωρία

Εκείνων που προστατέψανε αυτό το έγκλημα ζητώ την τιμωρία

Δε θέλω να μου δίνουνε το χέρι, το μουλιασμένο από το δικό μας αίμα

Δεν τους θέλω για πρεσβευτές, ούτε ήσυχους μέσα στα σπίτια τους

Θέλω να τους δω να δικάζονται, σε τούτο δω το μέρος, σε τούτη την πλατεία.
(Οι Ελληνικοί στίχοι, πέρα από τον κοινό τίτλο, δεν έχουν καμιά σχέση με το πρωτότυπο ποίημα του Νερούδα. Προφανώς, η Δανάη, άλλαξε ριζικά το νόημα του ποιήματος).

''Οι νεκροί της πλατείας''

Los muertos de la plaza

(28 de enero de 1948. Santiago de Chile)
Pablo Neruda

Yo no vengo a llorar aquí donde cayeron:

vengo a vosotros, acudo a los que viven.

Acudo a ti y a mí y en tu pecho golpeo.

Cayeron otros antes. Recuerdas?

Sí, recuerdas.

Otros que el mismo nombre y apellido tuvieron.

En San Gregorio, en Lonquimay lluvioso,

en Ranquil, derramados por el viento,

en Iquique, enterrados en la arena,

a lo largo del mar y del desierto,

a lo largo del humo y de la lluvia,

desde las pampas a los archipiélagos

fueron asesinados otros hombres,

otros que como tú se llamaban Antonio

y que eran como tú pescadores o herreros:

carne de Chile, rostros

cicatrizados por el viento,

martirizados por la pampa,

firmados por el sufrimiento.

Yo encontré por los muros de la patria,

junto a la nieve y su cristalería,

detrás del río de ramaje verde,

debajo del nitrato y de la espiga,

una gota de sangre de mi pueblo

y cada gota, como el fuego, ardía.

Bonus

Mikis Theodorakis & Pablo Neruda - 1980 - Canto General

Αφιέρωμα στο Νίκο Γκάτσο / Tribute to Nikos Gatsos

Biography

Nikos Gatsos was born in 1911 in Asea in Arcadia, a district of the Peloponnese, where he finished primary school (dimotiko). He attended high school (gymnasio) in Tripoli, where he became acquainted with literature and foreign languages. Afterwards, he moved to Athens, where he studied literature, philosophy, and history at the University of Athens for two years only. His knowledge of English and French was quite good and he was already familiar with Kostis Palamas, Dionysios Solomos, Greek folk songs, and recent trends in European poetry. In Athens, he came in contact with the literary circles of the day becoming one of the lifelong friends of fellow poet Odysseus Elytis and published his poems, small in extent and in a classic style, in the magazines Nea Estia (1931-32) and Rythmos (1933). During that period he also published criticism in Makedonikes Imeres (Μακεδονικές Ημέρες), Rythmos (Ρυθμός), and Nea Grammata (Νέα Γράμματα) (for Kostis Bastias, Myrtiotissa, and Thrasos Kastanakis, respectively).

In 1935 he lived in France, in Paris and the South of France.

In 1936 he met Odysseus Elytis, his "brother" in poetry.

In 1943, Aetos published his long poem Amorgos, a major contribution to contemporary Greek poetry notable especially for its combination of surrealism with traditional Greek folk poetry motifs. He subsequently published three more poems: "Elegeio" (1946) in Filologika Chronika, "The Knight and Death" (Ο ιππότης κι ο θάνατος) (1947), and "Song of Old Times" (Τραγούδι του παλιού καιρού) (1963), dedicated to Yorgos Seferis, in Tachydromos magazine.

After World War II, he worked with the Greek-British Review as a translator and with the Ellinikí Radiofonía as a radio director. During that period he also began writing lyrics for the music of Manos Hadjidakis, opening a brilliant career in modern Greek songwriting. In due course he also collaborated with Mikis Theodorakis and other notable composers.

His work as a whole combines universal poetic themes such as the problems of evil, injustice, sacrifice, and the pains of love, with more specifically Greek concerns such as the sorrows of exile.

His capability to hamdle language with accuracy led the "Art Theatre", the "National Theatre" and the "Popular Theatre" of Greece to entrust him with translations of various plays -translations that became "legendary"- first and foremost being "Blood Wedding" by Federico Garcia Lorca.

He had a special relationship with Manos Hadjidakis and Nana Mouskouri. His British friends were Philip Sherrard, Peter Levi and Peter Jay, and his Irish friend, Desmond O'Grady.

He died in Athens on 12 May 1992.
 Wikipedia 

Βιογραφία

Ο Νίκος Γκάτσος γεννήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου του 1911, στην Ασέα Αρκαδίας από τους αγρότες Γεώργιο Γκάτσο και Βασιλική Βασιλοπούλου. Σε ηλικία πέντε ετών έμεινε ορφανός από πατέρα, ο οποίος, από τους πρώτους μετανάστες στην Αμερική, πέθανε στο πλοίο και τον πέταξαν στον Ατλαντικό.

Τέλειωσε το Δημοτικό στην Ασέα και το Γυμνάσιο στην κοντινή Τρίπολη, όπου γνώρισε τα λογοτεχνικά βιβλία, τις μεθόδους αυτοδιδασκαλίας ξένων γλωσσών, το θέατρο και τον κινηματογράφο. Έτσι, όταν το 1930 μετέβη στην Αθήνα για να εγγραφεί στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (διέκοψε μετά το δεύτερο έτος), ήξερε αρκετά καλά Αγγλικά και Γαλλικά, είχε μελετήσει τον Παλαμά, τον Σολωμό και το δημοτικό τραγούδι και παρακολουθούσε τις νεωτεριστικές τάσεις στην ποίηση της Ευρώπης.

Στην Αθήνα εγκαταστάθηκε με τη μητέρα του και την αδερφή του και άρχισε να έρχεται σε επαφή με τους λογοτεχνικούς κύκλους της εποχής. Πρωτοδημοσίευσε ποιήματά του, μικρά σε έκταση και με κλασικό ύφος, στα περιοδικά "Νέα Εστία" (1931-32) και "Ρυθμός" (1933). Την ίδια περίοδο δημοσίευσε κριτικά σημειώματα στα περιοδικά "Μακεδονικές Ημέρες", "Ρυθμός" και "Τα Νέα Γράμματα" (για τον Κωστή Μπαστιά, την Μυρτιώτισσα και τον Θράσο Καστανάκη αντίστοιχα), ενώ αργότερα συνεργάστηκε με τα "Καλλιτεχνικά Νέα" και τα "Φιλολογικά χρονικά". Καθοριστική υπήρξε η γνωριμία του με τον Οδυσσέα Ελύτη το 1936. Συνδέθηκε με το ρεύμα του ελληνικού υπερρεαλισμού.

Το μοναδικό βιβλίο που εξέδωσε όσο ζούσε είναι η ποιητική σύνθεση "Αμοργός" (Αετός, 1943), η οποία θεωρείται κορυφαία δημιουργία του ελληνικού υπερρεαλισμού με τεράστια επίδραση στους νεότερους ποιητές. (Δες: Δημοσθένης Κούρτοβικ, Έλληνες Μεταπολεμικοί Συγγραφείς, Εκδ. Πατάκη,1995). Έκτοτε δημοσίευσε τρία ακόμη ποιήματα: το "Ελεγείο" (1946, περ. Φιλολογικά Χρονικά) και το "Ο ιππότης κι ο θάνατος" (1947, περ. Μικρό Τετράδιο), που από το 1969 και μετά περιέχονται στο βιβλίο "Αμοργός", και το "Τραγούδι του παλιού καιρού" (1963, περ. Ο Ταχυδρόμος), αφιερωμένο στον Γιώργο Σεφέρη.

Ο Γκάτσος ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη μετάφραση θεατρικών έργων, κυρίως για λογαριασμό του Εθνικού Θεάτρου, του Θεάτρου Τέχνης και του Λαϊκού Θεάτρου. Αφορμή υπήρξε το έργο "Ματωμένος γάμος" του Ισπανού ποιητή Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, που το μετέφρασε το 1943, εκδόθηκε από τον Ίκαρο το 1945 και ανέβηκε από τον Κάρολο Κουν στο Θέατρο Τέχνης το 1948. Μετέφρασε δύο ακόμη θεατρικά έργα του Λόρκα, "Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα" (1954) και "Ο Περλιμπλίν και η Μπελίσα" (1959), και όλα μαζί με τις μεταφράσεις των ποιημάτων "Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσιεθ Μεχίας" και "Παραλογή του μισούπνου" από το 1990 και μετά εκδίδονται συγκεντρωμένα στον τόμο: Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, "Θέατρο και ποίηση", απόδοση Νίκου Γκάτσου. Μετέφρασε, επίσης, επτά μονόπρακτα του Τεννεσσή Ουίλλιαμς (1955-59), τη "Φουέντε Οβεχούνα" του Λόπε δε Βέγα (1959), τον "Ιώβ" του Άρτσιμπαλντ Μακ Λης (1959), τον "Πατέρα" του Αυγούστου Στρίντμπεργκ (1962), το "Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα" του Ευγένιου Ο΄Νηλ (1965) και άλλα που εκδίδονται σταδιακά από τις Εκδόσεις Πατάκη. Παράλληλα και για βιοποριστικούς λόγους συνεργάστηκε με την "Αγγλοελληνική επιθεώρηση" ως μεταφραστής και με την Ελληνική Ραδιοφωνία ως μεταφραστής, διασκευαστής και ραδιοσκηνοθέτης.

Η μεγάλη συνεισφορά του Γκάτσου, ωστόσο, είναι στο τραγούδι ως στιχουργού. Έφερε την ποίηση στον στίχο και κατάφερε να δώσει, κυρίως μέσω της συνεργασίας του με τον Μάνο Χατζιδάκι, τον κανόνα του ποιητικού τραγουδιού. Συνεργάστηκε, επίσης, με τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Σταύρο Ξαρχάκο, τον Δήμο Μούτση, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, τον Χριστόδουλο Χάλαρη, καθώς και με νεώτερους συνθέτες. Γράφοντας συνήθως πάνω στη μελωδία, με πρώτο το "Χάρτινο το φεγγαράκι", μίλησαν στις καρδιές του κόσμου πολλά μεμονωμένα τραγούδια του, καθώς κυκλοφορούσαν σε δισκάκια 45 στροφών, αλλά και ως αυτούσιοι κύκλοι όπως η "Μυθολογία" (1965), το "Ένα μεσημέρι" (1966), η "Επιστροφή" (1970), το "Σπίτι μου σπιτάκι μου" (1972), οι "Δροσουλίτες" 1975, η "Αθανασία" (1976), "Τα παράλογα" (1976), το "Ρεμπέτικο" (1983), η "Ενδεκάτη εντολή" (1985) ή οι "Αντικατοπτρισμοί" (1993). Το σύνολο του στιχουργικού του έργου βρίσκεται συγκεντρωμένο στον τόμο "Όλα τα τραγούδια" (εκδ. Πατάκη, 1999).

Ποιήματα και στίχοι του έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά, Γαλλικά, Δανέζικα, Ισπανικά, Ιταλικά, Καταλανικά, Κορεατικά, Σουηδικά, Τουρκικά, Φινλανδικά.

Το 1987 τιμήθηκε με το Βραβείο του Δήμου Αθηναίων για το σύνολο του έργου του, ενώ το 1991 του απονεμήθηκε ο τίτλος του Αντεπιστέλλοντος Μέλους της Βασιλικής Ακαδημίας Καλών Γραμμάτων της Βαρκελώνης για τη συμβολή του στη διάδοση της ισπανικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα.
Ο Νίκος Γκατσος πέθανε στις 12 Μαϊου 1992.
Βικιπαίδεια

Μουσικη: Μάνος Χατζιδάκις - Τραγούδι: Μίκης Θεοδωράκης

Τω καιρώ εκείνο ο ακμαιότερος κλάδος της πελασγικής δρυός εκάλυπτε τρεις οικισμούς πέριξ του μυστηριώδους Βράχου της Ακροπόλεως.
Αλλά μετά τα δραματικά γεγονότα της Μεσοποταμίας, τα οποία οδήγησαν εις την έξωσιν των πρωτοπλάστων εκ της κοιλάδος του Τίγρεως και προεκάλεσαν  σύγχυσιν εις τας φρένας των ανθρώπων, οι οικισμοί των Αθηνών ήρχισαν να πληθύνονται παραλόγως.
Αποτέλεσμα υπήρξεν η αλματώδης επέκτασις της πόλεως και η δημιουργία του λεγομένου άστεως, το οποίο κατά τους αρχαιοπλήκτους ιστορικούς μεγαλούργησε και περιεβλήθη την αίγλην της αιωνιότητος.

Επίσκοποι και προεστοί
κατακτητές και στρατηλάτες
επαναστάτες και αστοί
της ιστορίας οι πελάτες.

Αλλά οι αρχαίοι Θεοί, εν τη μερίμνη των δια τα υπόλοιπα πελασγικά φύλα, απεφάσισαν την βαθμιαία κατάρρευσιν των Αθηνών ως ηγέτιδος πόλεως και την απαλλαγήν του Ελληνισμού, ως εθνικού πλέον συνόλου, εκ των κινδύνων του συγκεντρωτισμού. Κατά τους επόμενους μακρούς αιώνας
κατεβλήθησαν αρκεταί προσπάθειαι δια την αναβίωσιν του παλαιού άστεως, αλλ' αύται απέβησαν άκαρποι. Ευτυχώς δε, διότι κατά την νεωτέραν και σκληροτέραν δοκιμασίαν του γένους, η εκ νέου κυριαρχία των Αθηνών θα απεδυνάμωνε τας κορυφάς και τας πεδιάδας της πελασγικής γης, αι οποίαι διεμόρφωσαν την οριστικήν φυσιογνωμίαν της φυλής και κατηύγασαν δι' ανεσπέρου φωτός τους ομιχλώδεις ορίζοντας της περιδεούς ανθρωπότητος.

Στο Σούλι και στην Αλαμάνα
κάναμε φως τη συμφορά
θα μας θυμούνται τάχα μάνα
καμμιά φορά;

Ματαία ελπίς. Ουδείς τους ενεθυμήθη ως ζώσας αιωνιότητας, ουδείς τους κατενόησεν εις τας πραγματικάς των διαστάσεις. Και αι Αθήναι, καταστάσαι πρωτεύουσα νεοπαγούς κράτους, ήρχισαν να προετοιμάζονται δια την εκ νέου απορρόφησιν της ικμάδος του έθνους.
Αλλά η προγονική κληρονομία δεν είχεν εξ ολοκλήρου σπαταληθή και οι μεταγενέστεροι αδελφοί του μικρού Χορμόπουλου, εκ των Ηπειρωτικών ορέων και εξ όλων των στενωπών της αθανάτου πατρίδος, διέπλευσαν την Αχερουσίαν της μοίρας των με την γαλήνην του μαρτυρίου και της θυσίας.
Και τα βαρβαρικά έθνη ηπόρησαν και κατ' ιδίαν εκάγχασαν- ακριβώς όπως αι Αθήναι.

Χτυπάτε της οργής προφήτες
καμπάνα στην Καισιαριανή
νά 'ρθουν απόψε οι Διστομίτες
νά 'ρθουν κι οι Καλαβρυτινοί
με σπαραγμό κι απελπισία
για τη χαμένη τους θυσία.

Άραγε είναι αληθές ότι η θυσία των απέβη επί ματαίω;
Ουδείς δύναται να αποφανθή μετά βεβαιότητος και ουδείς δύναται να προεξοφλήση το μέλλον διότι η ιστορία των ανθρώπων είμαι μία συνεχής παλινδρόμησις. Αλλά με την διαρκώς ογκούμενην υπερτροφίαν της Αττικής αι προοπτικαί διαγράφονται σκοτειναί.

Οι αρχαίοι Θεοί δεν υπάρχουν πλέον δια να δώσουν την λύσιν, και ούτω, θάττον η βράδιον, αι Αθήναι θα συγκεντρώσουν εις τους κόλπους των και θα εξαφανίσουν δια παντός την Ελληνικήν αρετήν, ως ο Κρόνος εις το απώτατον παρελθόν κατέτρωγε τα ίδια αυτού τέκνα ή ως ο Ήλιος εις το απώτατον μέλλον θα συγκεντρώσει εις τας αγκάλας του τους πλανήτας του και θα καταβροχθίσει αυτούς!
Γένοιτο! και εις τους αιώνας των αιώνων αμήν.

Πότε θ' ανθίσουνε τούτοι οι τόποι;
Πότε θα 'ρθούνε κανούργιοι ανθρώποι
να συνοδεύσουνε την βλακεία
στην τελευταία της κατοικία;

Αφιέρωμα στο Νίκο Γκάτσο από το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στην Τεργέστη ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Αφιέρωμα στο Νίκο Γκατσο 

Τον ονόμασαν ποιητή της μεγαλειώδους έκλαμψης, ανανεωτή της παράδοσης, την πιο αινιγματική μορφή στη νεώτερη ελληνική ποίηση, ποιητή αρχηγέτη, μάγο της ρίμας, ακόμη και χορευτή με φουστανέλες από την Τριπολιτσά. Τον τοποθέτησαν ανάμεσα στους Διόσκουρους της ελληνικής ιδιοπροσωπείας. Η ιδιαιτερότητα του Νίκου Γκάτσου, φαίνεται να ξεκινάει από την Αμοργό. Ακούστε τη συνέχεια του αφιερώματος στο βίντεο (διάρκεια 1 ώρα και 40’).

Αφιέρωμα στο Νίκο Γκάτσο

Μια ξεχωριστή παρέα, που σύχναζε στο πατάρι του Λουμίδη, χαρακτήρισε με τις δημιουργίες της μια ολόκληρη εποχή στην Ελλάδα με εμφανείς επιδράσεις ως τις μέρες μας. Είχε μέλη της τον Οδυσσέα Ελύτη , τον Α. Εμπειρίκο, τον Ν. Εγγονόπουλο, τον Μ. Χατζιδάκι και άλλους.
Σε αυτήν εντάχθηκε και ο ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ, όταν έφτασε στην Αθήνα από την Ασέα Αρκαδίας. Συνέχεια στα δύο βίντεο.

Αφιέρωμα στον Μπέρτολτ Μπρεχτ / Tribute to Bertolt Brecht

Bertolt Brecht (10 February 1898 – 14 August 1956) was born in Augsburg, Bavaria, (about 50 miles (80 km) north-west of Munich) to a conventionally-devout Protestant mother and a Catholic father (who had been persuaded to have a Protestant wedding). His father worked for a paper mill, becoming its managing director in 1914. Thanks to his mother's influence, Brecht knew the Bible, a familiarity that would impact on his writing throughout his life. From her, too, came the "dangerous image of the self-denying woman" that recurs in his drama. Brecht's home life was comfortably middle class, despite what his occasional attempt to claim peasant origins implied. At school in Augsburg he met Caspar Neher, with whom he formed a lifelong creative partnership, Neher designing many of the sets for Brecht's dramas and helping to forge the distinctive visual iconography of their epic theatre.

When he was 16, the First World War broke out. Initially enthusiastic, Brecht soon changed his mind on seeing his classmates "swallowed by the army". On his father's recommendation, Brecht sought a loophole by registering for an additional medical course at Munich University, where he enrolled in 1917. There he studied drama with Arthur Kutscher, who inspired in the young Brecht an admiration for the iconoclastic dramatist and cabaret-star Wedekind.

From July 1916, Brecht's newspaper articles began appearing under the new name "Bert Brecht" (his first theatre criticism for the Augsburger Volkswille appeared in October 1919). Brecht was drafted into military service in the autumn of 1918, only to be posted back to Augsburg as a medical orderly in a military VD clinic; the war ended a month later.

In July 1919, Brecht and Paula Banholzer (who had begun a relationship in 1917) had a son, Frank. In 1920 Brecht's mother died.

Read More Wikipedia

 

Μπέρτολτ Μπρεχτ (10 Φεβρουαρίου 1898 - 14 Αυγούστου 1956) Γεννήθηκε το 1898 στο Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας και πέθανε το 1956 στο Ανατολικό Βερολίνο. Η μητέρα του ήταν Προτεστάντισα και ο πατέρας του Καθολικός διευθυντής εταιρίας χάρτου. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου (1917 - 1921), επιστρατεύεται ως νοσοκόμος και υπηρετεί στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αρχίζει να γράφει ποιήματα και θεατρικά. Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του ήταν το "Εγκόλπιο ευσέβειας" (Hauspostille).

Κατά τη διάρκεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, συνάντησε και δούλεψε με το συνθέτη Χανς Έισλερ και ανέπτυξαν φιλία ζωής. Γνώρισε και την Χέλενε Βάιγγελ, τη δεύτερη γυναίκα του που τον συνόδεψε αργότερα στην εξορία μέχρι το τέλος της ζωής του.

Το 1922 παντρεύτηκε την τραγουδίστρια της όπερας Μαριάν Ζόφ. Η κόρη τους Ανν Χιόμπ γεννήθηκε ένα χρόνο μετά. Το 1923 προσλήφθηκε βοηθός σκηνοθέτη στο Γερμανικό Θέατρο του Βερολίνου υπό τη διεύθυνση του Μαξ Ράινχαρτ. Άρχισε να φοιτά στη Μαρξιστική Εργατική Σχολή και μελέτησε διαλεκτικό υλισμό. Το 1930 παντρεύτηκε την Χέλενε Βάιγγελ που του είχε χαρίσει ήδη ένα γιο. Στη συνέχεια απέκτησαν και μια κόρη.

Η προσαρμογή της Όπερας των ζητιάνων του Τζον Γκέι με το όνομα Η Όπερα της Πεντάρας (Die Dreigroschenoper, 1928) σε στίχους του Μπέρτολτ Μπρεχτ και μουσική Κουρτ Βάιλ προκάλεσε αίσθηση στο Βερολίνο και ο αντίκτυπος του επηρέασε την παγκόσμια σκηνή Μιούζικαλ. Στην όπερα αυτή, ο Μπρεχτ στηλίτευε την καθώς πρέπει βερολινέζικη αστική τάξη που πρόσαπτε στο προλεταριάτο έλλειψη ηθικής.

Το 1933, με την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία, ο Μπρεχτ αυτοεξορίστηκε μέχρι το έτος 1948. Έζησε πρώτα στη Δανία και τη Φινλανδία και μετά στις ΗΠΑ καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου. Στη Μόσχα εξέδωσε σε συνεργασία με άλλους Γερμανούς συγγραφείς το περιοδικό «Η Λέξη» (Das Wort). Στην Αμερική, όπου έζησε το κύριο μέρος της ζωής του, δέχθηκε έντονες διώξεις από το Μακαρθικό καθεστώς.

Μετά το τέλος του πολέμου εγκαταστάθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας και μαζί με την Χέλενε Βάιγκελ (Ηelene Weigel) ίδρυσαν (1949) το Μπερλίνερ Ανσάμπλ (Berliner Ensemble). Το 1950 εκλέχτηκε μέλος της Ακαδημίας Τεχνών. Τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο της ΛΓΔ το 1951 και με το Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη το 1954

Τα έργα του χαρακτηρίζονταν αρχικά από πνεύμα καταδίκης του πολέμου και του μιλιταρισμού, ενώ στη συνέχεια παρατηρείται μια αποφασιστική στροφή στη σκέψη και τη ζωή του, που εμπνέεται από τη μαρξιστική φιλοσοφία. Σημαντική ώθηση στη σχέση του με την εργατική τάξη και το κίνημά της έδωσε η μαζική εξαθλίωση που προκάλεσε η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1920 και η νέα ορμητική ανάπτυξη του εργατικού κινήματος στη Γερμανία.

Ο Μπρεχτ άρχισε την καριέρα του ως δραματουργός με μια σειρά πειραματισμούς, επηρεασμένος από τις εξπρεσιονιστικές τεχνικές, όπως στο έργο του "Βάαλ" (Baal, 1918). Με το αντιπολεμικό έργο του "Ταμπούρλα μες τη Νύχτα" (1922) κερδίζει το Βραβείο Κλάιστ (Kleist Prize). Ήταν θαυμαστής του Φρανκ Βέντεκιντ (Frank Wedekind, 1864 - 1918) κι επηρεάστηκε σημαντικά από το κινεζικό και το ρωσικό θέατρο. Το "διδακτικό" και "ανθρωπιστικό" θέατρο που για χρόνια υπηρέτησε ο Μπρεχτ απηχεί τη μαρξιστική ιδεολογία του. Ήταν τότε που έγραψε και το λιμπρέτο της όπερας (με μουσική του Κουρτ Βάιλ) " Η 'Ανοδος και η Πτώση της πόλης Μαχάγκονυ" (1930).

Ανάμεσα στα έτη 1937 και 1945, ο Μπρεχτ έγραψε τα σπουδαιότερα έργα του: "Η Ζωή του Γαλιλαίου" (1937-39), "Μάνα Κουράγιο και τα Παιδιά της" (1936-39), "Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν" (1935-41), "Ο Κύριος Πούντιλα και ο Υπηρέτης του Μάττι" (1940), "Η 'Ανοδος του Αρτούρου Ούι" (1941), "Τα Οράματα της Σιμόνης Μασάρ" (1940-43), "Ο Σβέικ στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο" (1942-43) και "Ο Καυκασιανός Κύκλος με την Κιμωλία" (1943-45). Το 1944 γράφει το έργο "Η ιδιωτική ζωή της κυρίαρχης φυλής", μια άτεγκτη κριτική της ζωής στη Γερμανία υπό το καθεστώς του Εθνικοσοσιαλισμού.

Η παγκοσμιότητα του έργου του αναγνωρίστηκε ευρέως μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Τα έργα του κλείνουν μέσα τους μια διάρκεια, καθώς αναδεικνύουν την ανθρώπινη υπόσταση. Έτσι, όχι μόνο δεν καταλύθηκαν από το χρόνο, αλλά τώρα προβάλλονται και τιμώνται περισσότερο παρά ποτέ.

Μετά την επιστροφή του στη Γερμανία το 1949, ο Μπρεχτ αφιερώνεται στην ποίηση και τη σκηνοθεσία των έργων του. Έγραψε εκατοντάδες ποιήματα που αντανακλούν τη σταδιακή μεταστροφή του προς τη μαρξιστική-λενινιστική φιλοσοφία. Τα πιο γνωστά από αυτά είναι: Άκουσα πως τίποτα δε θέλετε να μάθετε, Εγκώμιο στη μάθηση, Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου, Αυτό θέλω να τους πω, Να καταπολεμάτε το πρωτόγονο, Ποτέ δε σε είχα αγαπήσει τόσο πολύ, Απώλεια ενός πολύτιμου ανθρώπου, Εγκώμιο στον Κομμουνισμό, Εγκώμιο στη Διαλεκτική.

Περισσότερα στη Βικιπαίδεια

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ διαχρονικός. 

Τι κι αν γεννήθηκε στη δύση του 19ου αιώνα. Τι κι αν δημιούργησε και πέθανε στον περασμένο, πλέον, 20ό αιώνα. Ο Μπρεχτ και το έργο του είναι του 21ου αιώνα. Και θα είναι εκείνης της εποχής, που η εργατική τάξη, όλοι οι εκμεταλλευόμενοι άνθρωποι και οι λαοί θα απελευθερωθούν από τον καπιταλιστικό «ζυγό». Τότε, που θα μπορούν πια με σιγουριά να πουν: «Τις δυσκολίες των βουνών τις ξεπεράσαμε/ Τώρα έχουμε ν' αντιμετωπίσουμε/ Τις δυσκολίες των πεδιάδων» και θα ξέρουν τι ταιριάζει για πάντα να γραφεί στην «ταφόπετρα» αυτού του επαναστάτη και αθάνατου δημιουργού: «Έκανε προτάσεις. Εμείς/ Τις δεχτήκαμε».

Διαβάστε το μεγάλο αφιέρωμα στο ως3

Die Legende vom toten Soldaten / Ο θρύλος του νεκρού στρατιώτη (Η μπαλάντα του νεκρού στρατιώτη)

Und als der Krieg im vierten Lenz Keinen Ausblick auf Frieden bot
Da zog der Soldat seine Konsequenz Und starb den Heldentod.

Der Krieg war aber noch nicht gar Drum tat es dem Kaiser leid
Daß sein Soldat gestorben war: Es schien ihm noch vor der Zeit.

Der Sommer zog über die Gräber her Und der Soldat schlief schon
Da kam eines Nachts eine militär- ische ärztliche Kommission.

Es zog die ärztliche Kommission Zum Gottesacker hinaus
Und grub mit geweihtem Spaten den Gefallnen Soldaten aus.

Der Doktor besah den Soldaten genau Oder was von ihm noch da war
Und der Doktor fand, der Soldat wär k. v. Und er drücke sich vor der Gefahr.

Und sie nahmen sogleich den Soldaten mit Die Nacht war blau und schön.

Man konnt', wenn man keinen Helm aufhatt' Die Sterne der Heimat sehn.

Sie schütteten ihm einen feurigen Schnaps
In den verwesten Leib Und hängten zwei Schwestern in seinen Arm Und ein halb entblößtes Weib.

Und weil der Soldat nach Verwesung stinkt Drum hinkt ein Pfaffe voran
Der über ihn ein Weihrauchfaß schwingt Dass er nicht stinken kann.

Voran die Musik mit Tschindrara Spielt einen flotten Marsch
Und der Soldat, so wie er 's gelernt Schmeißt seine Beine vom Arsch.

Und brüderlich den Arm um ihn Zwei Sanitäter gehn
Sonst flög er noch in den Dreck ihnen hin Und das darf nicht geschehn.

Sie malten auf sein Leichenhemd Die Farben Schwarz-Weiß-Rot
Und trugen 's vor ihm her; man sah Vor Farben nicht mehr den Kot.

Ein Herr im Frack schritt auch voran Mit einer gestärkten Brust
Der war sich als ein deutscher Mann Seiner Pflicht genau bewußt.

So zogen sie mit Tschindrara Hinab die dunkle Chaussee
Und der Soldat zog taumelnd mit Wie im Sturm die Flocke Schnee.

Die Katzen und die Hunde schrein Die Ratzen im Feld pfeifen wüst:
Sie wollen nicht französisch sein Weil das eine Schande ist.

Und wenn sie durch die Dörfer ziehn Waren alle Weiber da
Die Bäume verneigten sich, der Vollmond schien Und alles schrie hurra.

Mit Tschindrara und Wiedersehn! Und Weib und Hund und Pfaff!
Und mitten drin der tote Soldat Wie ein besoffner Aff.

Und wenn sie durch die Dörfer ziehn Kommt 's, dass ihn keiner sah
So viele waren herum um ihn Mit Tschindrara und Hurra.

So viele tanzten und johlten um ihn Daß ihn keiner sah.
Man konnte ihn einzig von oben noch sehn Und da sind nur Sterne da.

Die Sterne sind nicht immer da Es kommt ein Morgenrot.
Doch der Soldat, so wie er 's gelernt Zieht in den Heldentod.

Die Legende vom toten Soldaten - Ernst Busch

Η Μπαλάντα Του Νεκρού Στρατιώτη - Μαρία Φαραντούρη

Ernst Busch singt das Einheitsfrontlied (Brecht-Eisler) 1937 als 4-sprachige Version (Ο Ernst Busch τραγουδά το "Τραγούδι της ενότητας" σε 4 γλώσσες)

Y como ser humano el hombre lo que quiere es su pan
Las habladurías le bastan ya Porque éstas nada le dan.
Pues, un, dos, tres, Pues, un, dos, tres.
Compañero, en tu lugar! Porque eres del pueblo afíliate ya
En el Frente Popular.

And just because he's human, he doesn't like a pistol to his head,
he wants no servants under him and no boss over his head.
So left, two, three. So left, two, three.
to the work, that we must do. March on in the workers united front, for you are a worker too.

Tu es un ouvrier - oui ! viens avec nous, ami, n'ai pas peur !
Nous allons vers la grande union de tous les vrais travailleurs.
Marchons au pas, Marchons au pas,
camarades, vers notre front! Range toi dans le front de tous les ouvriers avec tous tes frères étrangers.

Und weil der Prolet ein Prolet ist, drum wird ihn kein anderer befrein,
es kann die Befreiung der Arbeiter nur  das Werk der Arbeiter sein.
Drum links, zwei, drei Drum links, zwei, drei!
Wo dein Platz, Genosse, ist! Reih' dich ein in die Arbeitereinheitsfront, Weil du auch ein Arbeiter bist. 

Lied der Einheitsfront

Το τραγούδι της ενότητας - Μαρία Φαραντούρη

"Ο κόσμος έγινε άνω κάτω" Μουσική Μάνου Χατζιδάκι από τον κύκλο τραγουδιών
''Ο ΚΥΚΛΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΜΩΛΙΑ '' για το ομώνυμο θεατρικό έργο του Μπέρτολτ Μπρέχτ που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1957 από το θέατρο Τέχνης σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν, απόδοση Οδυσσέα Ελύτη, σκηνικά και κοστούμια Γιώργου Βακαλό.

Ένα τραγούδι από το θεατρικό έργο "Μάνα κουράγιο" 

Meryl Streep singing Brecht En Veu Alta "Cançó de la gran capitulació" (Mare Coratge)

«Το τραγούδι της Μάνας Κουράγιο» από το θεατρικό έργο του Bertol Brecht «Μάνα Κουράγιο» σε μουσική Paul Dessaw. Πρόκειται για την τελευταία σκηνική δραματουργία της Κατίνας Παξινού. Πρώτη παράσταση Οκτώβριος 1971 Θέατρο «Πάνθεον» Μετάφραση: Πέτρος Μάρκαρης. Σκηνοθεσία: Αλέξης Μινωτής.
Διεύθυνση ορχήστρας: Ελένη Χαλκιαδάκη.
 

"Άννα μην κλαις"  με τη  Μαρία Δημητριάδη - Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος.

Στίχοι: Μπέρτολντ Μπρεχτ / Απόδοση: Μάριος Πλωρίτης.

Από το δίσκο «Τραγούδια της Λευτεριάς» (1978).

 
"Θέλω να πάω μ'αυτόν που αγαπάω" Ερμηνεύει η Σοφία Μιχαηλίδου Μουσική : Μιχάλης Τερζής Ποίηση : Μπέρτολτ Μπρέχτ απόδοση  κειμένου Κωστής Τριανταφύλλου 

Μελοποιημένοι Έλληνες Ποιητές (Μέρος Γ')

1.Μίλτος Σαχτούρης

Σημαντικός νεοέλληνας ποιητής. Εντάσσεται στην πρώτη μεταπολεμική γενιά, που διαδέχθηκε τους νεωτερικούς ποιητές του μεσοπολέμου.
Με καταγωγή από την Ύδρα, γεννήθηκε στις 29 Ιουλίου του 1919 στην Αθήνα και ήταν δισέγγονος του ναυάρχου του '21 καπετάν Γιώργη Σαχτούρη. Το 1937 εγγράφηκε με προτροπή του πατέρα του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά μετά το θάνατό του την εγκατέλειψε για να αφοσιωθεί ψυχή τε και σώματι στην ποίηση. Δεν άσκησε ποτέ του κανένα βιοποριστικό επάγγελμα και αυτός ήταν ένας από τους λόγους που δεν απόκτησε οικογένεια. Οι γονείς δίσταζαν να δώσουν το χέρι της κόρης τους στον γαμπρό Μιλτιάδη Σαχτούρη. «Όχι, γιατί ποιητής δεν είναι επάγγελμα» του έλεγαν και του έκλειναν την πόρτα.
Έργα του έχουν μεταφραστεί στη γαλλική, αγγλική, ιταλική, γερμανική, πολωνική και βουλγαρική. Ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί από τους Μάνο Χατζιδάκι, Αργύρη Κουνάδη, Γιάννη Σπανό, Κυριάκο Σφέτσα και Νίκο Ξυδάκη.
Ο Μίλτος Σαχτούρης έφυγε από τη ζωή στις 29 Μαρτίου του 2005.

Συνέχεια ΕΔΩ

Περισσότερα βιογραφικά ΕΔΩ

Βικιπαίδεια ΕΔΩ

Αρθρο της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ ΕΔΩ

Απαγγελίες ποιημάτων του ΕΔΩ
Μελοποιημένα ποιήματα ΕΔΩ

"Στρατιώτης ποιητής" (Μουσική Γιάννης Σπανός) - Κώστας Καράλης

"Ο ναύτης" (Μουσική Σταύρος Κουγιουμτζής) - Αιμιλία Κουγιουμτζή

2.Κωστής Παλαμάς 

Ο Κωστής Παλαμάς γεννήθηκε στην Πάτρα και καταγόταν από το Μεσολόγγι, από οικογένεια με μέλη σημαντικούς λόγιους. Έχασε και τους δυο γονείς του το 1866 και εγκαταστάθηκε στο Μεσολόγγι σε συγγενικό σπίτι. Στο Μεσολόγγι τέλειωσε το Γυμνάσιο (1875) και γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1877), ωστόσο από νωρίς είχε στραφεί προς τη λογοτεχνία. Ήδη από το 1875 είχε δημοσιεύσει στίχους στο Αττικόν Ημερολόγιον και υποβάλει τη συλλογή Ερώτων έπη στο Βουτσιναίο ποιητικό διαγωνισμό. Η πρώτη έκδοση έργου του πραγματοποιήθηκε με τη συλλογή Τα τραγούδια της πατρίδος μου το 1886 όταν ο ποιητής ήταν ήδη γνωστός στους αθηναϊκούς κύκλους από τη συνεργασία του με λογοτεχνικά περιοδικά (Μη χάνεσαι του Γαβριηλίδη, Άστυ του Θ. Άννινου κ.α.) και εφημερίδες της εποχής (Ακρόπολις, Εφημερίς, Εμπρός, κ.α.), όπου δημοσίευε άρθρα, μελέτες, κριτικά δοκίμια και χρονογραφήματα. Συνέχισε να αρθρογραφεί σε λογοτεχνικά περιοδικά (Εστία, Τέχνη, Παναθήναια, Νουμάς κ.α.) για πολλά χρόνια. Το 1889 βραβεύτηκε στο Φιλαδέλφειο ποιητικό διαγωνισμό για τη συλλογή του Ύμνος εις την Αθηνάν, από το 1897 ως το 1929 διετέλεσε γενικός γραμματέας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1914 βραβεύτηκε για την προσφορά του με το κρατικό αριστείο γραμμάτων και τεχνών, Ήταν ένα από τα πρώτα μέλη της Ακαδημίας Αθηνών και το 1930 εκλέχτηκε πρόεδρός της. Το 1888 παντρεύτηκε τη Μαρία Βάλβη, με την οποία απέκτησε δύο γιους και μια κόρη. Με αφορμή το θάνατο του μικρότερου γιου του Άλκη, το 1898 ο ποιητής έγραψε τα ποιήματα Τάφος και Παράδεισοι. Το 1933 τιμήθηκε με το γερμανικό λογοτεχνικό βραβείο Goethe και το Οικονόμειο βραβείο της Ελληνικής Κοινότητας Τεργέστης και το 1936 στα πενηντάχρονα της δημιουργίας του ο βασιλιάς Γεώργιος του απένειμε το Παράσημο του Φοίνικος. Στη συγγραφή αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του, την οποία πέρασε στην Αθήνα στην οδό Ασκληπιού αρ.3, όπου βρίσκεται σήμερα το Ιδρυμα Κωστή Παλαμά. Μοναδική μετακίνησή του η μετακόμιση στην οδό Περιάνδρου προς το τέλος της ζωής του. Εκεί πέθανε στις 27 Φεβρουαρίου του 1943

Συνέχεια ΕΔΩ 

Το αφιέρωμα της ΕΡΤ για τον Κωστή Παλαμά ΕΔΩ

Η κηδεία του ποιητή (1943) ΕΔΩ 

Βικιπαίδεια ΕΔΩ 

Ποιήματα του ποιητή ΕΔΩ

Μελοποιημένα ποιήματα ΕΔΩ

"Γεια σας τριαντάφυλλα" (Μιχάλη Τερζή) - Άννα Βίσση

                                   'Άφκιαστο κι αστόλιστο" (Γιάννη Σπανού) - Αρλέττα

3.Σαπφώ(-580 π.Χ)

Η Σαπφώ έζησε και άκμασε στην προ-κλασσική περίοδο, στις αρχές του 6oυ αιώνα π.Χ. (~580) κυρίως στην πρωτεύουσα του νησιού της Λέσβου, όπου τότε άκμαζαν οι τέχνες κι ο πολιτισμός. Το πιθανότερο είναι ότι γεννήθηκε λίγα χρόνια πριν, στα τέλη του προηγούμενου αιώνα, του 7ου, 
γύρω στα 630-620 π.Χ., στην Ερεσό.
Η "Ιστορία του Ελληνικού Έθνους" αναφέρει ότι γεννήθηκε το 715 π.Χ., αλλά θα πρέπει να πρόκειται για τυπογραφικό λάθος, γιατί το ίδιο άρθρο αναφέρει ότι η Σαπφώ και ο Αλκαίος έζησαν δυο γενιές περίπου μετά τον Τέρπανδρο, διάσημο κιθαρωδό που άκμασε γύρω στο 630 π.Χ. και μάλλον ίδρυσε την πρώτη σχολή -ή ρεύμα- λυρικής ποίησης στη Λέσβο, κι ότι ο Αλκαίος γεννήθηκε γύρω στο 620 π.Χ. - Και εφόσον αυτή η κατα τα άλλα τόσο ενδιαφέρουσα έκδοση της ελληνικής ιστορίας αφιερώνει μονάχα μισή πρόταση στη 10η Μούσα, μάλλον μας πείθει ότι δεν έχει μελετήσει και τόσο διεξοδικά την μεγαλύτερη ποιήτρια όλων των εποχών. Μια από τις σημαντικότερες μορφές της Αρχαίας Λυρικής ποίησης, μαζί με τον Αλκαίο κι ίσως κι ένα - δύο άλλους, όπως τον Αρχίλοχο, τον Ανακρέοντα. 

Σίγουρα η διασημότερη ποιήτρια του αρχαίου ελληνικού κόσμου, κι όχι μόνο.

Συνέχεια ΕΔΩ
Μελοποιημένα ποιήματα ΕΔΩ 
Άλλα βιογραφικά ΕΔΩ 
Βικιπαίδεια ΕΔΩ

"Σαπφώ" (Νίκου Μαμαγκάκη) - Μελίνα Κανά

"Νυχτωδία" (Μιχάλη Τερζή) - Νένα Βενετσάνου

4.Τάσος Λειβαδίτης(1922-1988)

Σεµνή και δηµιουργική µορφή της µεταπολεµικής αριστερής διανόησης µε σηµαντικό λογοτεχνικό και ποιητικό έργο, του οποίου τα κύρια χαρακτηριστικά, η λαϊκότητα, ο ρεαλισµός και το κοινωνικό περιεχόµενο, βρίσκουν την ιδανική συµπύκνωση στην εµβληµατική «Δραπετσώνα», το γνωστό ζεϊµπέκικο του Μίκη Θεοδωράκη («Μ' αίµα χτισµένο κάθε πέτρα και καηµός, κάθε παράθυρό του πίκρα κι ουρανός...»).Ο Τάσος Λειβαδίτης µετά τις σπουδές του στη Νοµική Σχολή της Αθήνας εντάχθηκε στο αριστερό κίνηµα και στην αντίσταση εναντίον των Γερµανών κατακτητών. Εζησε τον εµφύλιο από το 1947 έως το 1951 στις εξορίες, Μούδρο, Μακρόνησο και Αϊ-Στράτη. Πέρασε ένα διάστηµα και στις φυλακές Χατζηκώστα στην Αθήνα, απ' όπου απελευθερώθηκε και άρχισε αµέσως να δηµοσιεύει τις πρώτες συλλογές του - «Μάχη στην άκρη της νύχτας», «Αυτό το αστέρι είναι για όλους µας» και «Φυσάει στα σταυροδρόµια του κόσµου».
Το τελευταίο έργο θεωρήθηκε «ανατρεπτικό» και ο Λειβαδίτης γνώρισε εκ νέου δικαστικές διώξεις, αλλά αυτήν τη φορά αθωώθηκε. Εργάστηκε ως κριτικός στην εφηµερίδα «Αυγή», µέχρι που την έκλεισε η χούντα, και ο ποιητής αναγκάστηκε να δίνει κείµενα µε ψευδώνυµο (Ρόκκος) σε περιοδικά ποικίλης ύλης. Συνέχισε πάντα να γράφει ποιήµατα και οι συλλογές του έφτασαν τις 24 (έγραψε και ένα πεζογράφηµα, «Το εκκρεµές»), ενώ πλήθος σηµαντικών στίχων του µελοποιήθηκαν κυρίως από τον Μ. Θεοδωράκη (εκτός από τη «Δραπετσώνα», τα «Βρέχει στη φτωχογειτονιά», «Μάνα µου και Παναγιά», «Σαββατόβραδο», «Την πόρτα ανοίγω το βράδυ», «Δρόµοι που χάθηκα», «Μοιρολόι της βροχής» κ.ά.), αλλά και από τον Μάνο Λοΐζο στον δίσκο «Για µια µέρα ζωής».

Διαβάστε ΕΔΩ και ΕΔΩ

Ποιήματά του ΕΔΩ 

Ποιήματα που έγιναν τραγούδια  ΕΔΩ 

"Την πόρτα ανοίγω το βράδυ" (Μίκη Θεοδωράκη) - Μίκης Θεοδωράκης

"Και ρωτάω τα κύματα" (Ζοζέφ Κορίνθιου) - Νίκος Γούναρης

5.Βασίλης Ρώτας (1889-1977)

Ο Βασίλης Ρώτας γεννήθηκε στο Χιλιομόδι του νομού Κορινθίας. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και θέατρο στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών. Συνιδρυτής της Φοιτητικής Συντροφιάς το 1910. Υπηρέτησε στους βαλκανικούς πολέμους ως Έφεδρος Αξιωματικός και κατά τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου κλείστηκε στα στρατόπεδα του Γκαίρλιτς και του Βέρλ. Πολέμησε επίσης στη Μικρασιατική Εκστρατεία, ενώ κατά τη διετία 1921-1922 υπηρέτησε ως στρατιωτικός ακόλουθος στην ελληνική πρεσβεία του Βερολίνου. Αποστρατεύτηκε το 1927 σε διαθεσιμότητα και με το βαθμό του συνταγματάρχη και από τότε αφοσιώθηκε στη λογοτεχνία και το θέατρο. Βασικός συνεργάτης του περιοδικού του Κωστή Μπαστιά Ελληνικά Γράμματα και ιδρυτής του Λαϊκού Θεάτρου Αθηνών (1930-1937), που έκλεισε η δικτατορία του Μεταξά, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής οργάνωσε το Θεατρικό Σπουδαστήριο (στο οποίο δίδαξαν μεταξύ άλλων ο Μάρκος Αυγέρης, ο Σοφία Μαυροειδή - Παπαδάκη και ο Μάνος Κατράκης) και το Θέατρο στο Βουνό (1944, με τη συνεργασία μελών της ΕΠΟΝ). Πέθανε στην Αθήνα.

Συνέχεια ΕΔΩ 

Μπάρμπα Βασίλης,ο πνευματικός «καπετάνιος»

του Μάριου Πλωρίτη ΕΔΩ
Μελοποιημένα ποιήματα ΕΔΩ 

"Το Χριστινάκι" (Γιάννη Σπανού) - Καίτη Χωματά

"Σαν ήμουν νιος" (Το τραγούδι του νεκροθάφτη) - Μουσική & τραγούδι Αργύρης Μπακιρτζής

6.Μενέλαος Λουντέμης (1906 ή 1912-1977)

Πολυγραφότατος και πολυδιαβασμένος λογοτέχνης, ο επονομαζόμενος και Μαξίμ Γκόργκι της Ελλάδας. Η «πένα» του έχει αμεσότητα, λυρισμό, δύναμη και ρεαλισμό. Έργα του, όπως τα μυθιστορήματα «Συννεφιάζει», «Οι κερασιές θα ανθίσουν φέτος» και το μπεστ-σέλερ «Ένα παιδί μετράει τ' άστρα» διαβάστηκαν πολύ από τη νεολαία τις δεκαετίες του '50, του '60 και
του '70.  Γεννήθηκε το 1906 ή κατ' άλλους το 1912 στο χωριό Αγία Κυριακή της Μικράς Ασίας και το πραγματικό του όνομα ήταν Δημήτριος Μπαλάσογλου ή Βαλασιάδης. Μετά τη μικρασιατική καταστροφή, η οικογένειά του περιπλανήθηκε αρκετά, μέχρι να εγκατασταθεί το 1923 στο χωριό Εξαπλάτανος της Έδεσσας. Η οικογένειά του ήταν εύπορη, αλλά έχασε τα πάντα στον Μεγάλο Ξεριζωμό. Έτσι, ο νεαρός Δημήτρης αναγκάστηκε από τα νεανικά του χρόνια να εργαστεί σκληρά ως λαντζέρης, λούστρος, ψάλτης, δάσκαλος και επιστάτης στα έργα του Γαλλικού Ποταμού (Λουδίας). Από τον ποταμό Λουδία εμπνεύστηκε το φιλολογικό του ψευδώνυμο Λουντέμης. Η στράτευσή του στην Αριστερά και η πολιτική δράση μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ του στοίχισε την αποβολή του απ' όλα τα γυμνάσια της χώρας.......

Ποιήματα του Λουντέμη μελοποίησαν, ο συνθέτης Σπύρος Σαμοίλης («Οι κερασιές θ' ανθίσουνε και φέτος») με ερμηνεύτρια την Ισιδώρα Σιδέρη και την Ελένη Βιτάλη, οι αδερφοί Κατσιμίχα («Ερωτικό Κάλεσμα») 

Συνέχεια ΕΔΩ

Βικιπαίδεια ΕΔΩ

Δείτε το πολύ καλό ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ  "Ιχνηλάτες" για τον Μ. Λουντέμη. Μιλούν η Δανάη, ο Κώστας Καζάκος, ο συγγραφέας Ζακίνος Φιλοσώφ και απαγγέλουν οι ηθοποιοί Μ. Μποτέλη, Αλ. Εσκενάζυ, Όλ. Πολίτου, Λ. Καλλέργης και Μ. Κατράκης  ΕΔΩ

"Οι κερασιές θ' ανθίσουν και φέτος" (από το δίσκο "Βάστα καρδιά" σε μουσική Σπύρου Σαμοϊλη) - Ισιδώρα Σιδέρη

"Ερωτικό κάλεσμα" (Π. & Χ. Κατσιμίχας) - Π. & Χ. Κατσιμίχας

7.Καίσαρ Εμμανουήλ (1902-1870)

Ο Καίσαρ Εμμανουήλ γεννήθηκε στην Αθήνα, καταγόταν όμως από την Πάτρα. Ήταν δεύτερος ξάδελφος του ποιητή Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλου (Jean Moreas). Τα μαθητικά και εφηβικά του χρόνια πέρασε στον Πόρο, το Δραγάτσι και τέλος στον Πειραιά, όπου τέλειωσε το Γυμνάσιο. Γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, διέκοψε τις σπουδές του στο τελευταίο έτος για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία και μετά την ολοκλήρωσή της αναγκάστηκε να εργαστεί, έτσι δεν αποφοίτησε παρά το 1938. Άνοιξε φροντιστήριο στο Νέο Φάληρο και το 1928 διορίστηκε μεταφραστής (μιλούσε αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά) στην ασφαλιστική εταιρεία Αθηναϊκή, όπου παρέμεινε για δέκα περίπου χρόνια. Μετά την αποφοίτησή του από το Πανεπιστήμιο δίδαξε σε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια για εικοσιπέντε περίπου χρόνια. Από το 1937 ως το 1940 συνεργάστηκε με τη ρουμανική εφημερίδα Le moment ως γαλλόφωνος φιλολογικός ανταποκριτής. Μετά το 1953 εργάστηκε στην εκπαίδευση στην Κύπρο, την Αλεξάνδρεια, το Κάιρο και την Ισμαηλία. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα αφοσιώθηκε στις λογοτεχνικές μεταφράσεις και διασκευές ως το τέλος της ζωής του. Πέθανε από ζάχαρο στο δημοτικό νοσοκομείο της Αθήνας. Αξίζει να σημειωθεί, η μετάφραση ολόκληρου του έργου του Ιπποκράτη στη δημοτική, σε 6 ογκώδεις τόμους, που αποτελούσε τότε (1971) τη δεύτερη πλήρη έκδοση του έργου ανά τον κόσμο.

Συνέχεια ΕΔΩ 

Ποιήματά του ΕΔΩ 
Καίσαρ Εμμανουήλ, Αντικριστοί Καθρέφτες: Stéphane Mallarmé, Arthur Rimbaud, 

της Βάλιας Τσάιτα-Τσιλιμένη  ΕΔΩ

"Γράμμα στον ποιητή Καίσαρα Εμμανουήλ" από το Νίκο Καββαδία που μελοποίησε ο Δημήτρης Ζερβουδάκης και όλοι το ξέρουμε με τον τίτλο "Γράμμα σ' έναν ποιητή". 

Δείτε σε youtube όλο το ποίημα ΕΔΩ

Δυο καρδιές ηλεκτρισμένες σ΄ένα τρένο" (Μουσική Όλγας Εμμανουήλ από το δίσκο ¨Χρυσόθεμις") Τραγουδάει ο Βαγγέλης Αγγελάκης

Μυρτιώτισσα (1885-1968)

Η Μυρτιώτισσα (λογοτεχνικό ψευδώνυμο της Θεώνης Δρακοπούλου) γεννήθηκε στο προάστιο της Κωνσταντινούπολης Μπεμπέκι. Ο πατέρας της ήταν διπλωμάτης και έξι χρόνια μετά τη γέννηση της Θεώνης διορίστηκε γενικός πρόξενος της Ελλάδας στην τουρκοκρατούμενη τότε Κρήτη, όπου μετακόμισε μαζί με την οικογένειά του. Μετά από παραμονή δυο χρόνων στο νησί εγκαταστάθηκαν οριστικά στην Αθήνα, όπου η Θεώνη φοίτησε στη Σχολή Χιλλ της Πλάκας. Από μαθητική ηλικία είχε κλίση προς την ποίηση και το θέατρο. Πήρε μέρος σε ερασιτεχνικές παραστάσεις αρχαίου δράματος και συνεργάστηκε με τη Νέα Σκηνή του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου. Μετά από σύντομη διακοπή της ενασχόλησής της με το θέατρο, λόγω αντίδρασης της οικογένειάς της, συνέχισε τις δραματικές σπουδές της στο Παρίσι (Κρατική Δραματική Σχολή), όπου εγκαταστάθηκε μετά το γάμο της με το Σπύρο Παππά, με τον οποίο απέκτησε ένα γιο το Γιώργο, ο οποίος σταδιοδρόμησε στο ελληνικό θέατρο. Στην Ελλάδα επέστρεψε μετά από μερικά χρόνια μετά το τέλος του βραχύβιου γάμου της και εργάστηκε ως καθηγήτρια απαγγελίας στο Ωδείο Αθηνών. Καθοριστική για την ποιητική της έκφραση στάθηκε η γνωριμία και ο έρωτάς της με τον ποιητή Λορέντζο Μαβίλη. Μετά τον δραματικό θάνατο του τελευταίου στη μάχη του Δρίσκου το 1912 η Μυρτιώτισσα στράφηκε στην παλιά της αγάπη για να εκφράσει τον πόνο της.

Συνέχεια ΕΔΩ

Μελοποιημένα ποιήματα ΕΔΩ

Ποιήματά της ΕΔΩ 

"Μυρτιώτισσα" (Σταμάτη Κραουνάκη) - Ερωφίλη

"Σ' αγαπώ" (Μάνου Χατζιδάκι) - Φλέρυ Νταντωνάκη

Για να δείτε τις δύο προηγούμενες αναρτήσεις 

"Μελοποιημένοι Έλληνες Ποιητές"

Κλικ εδώ: Μέρος Α', Μέρος Β'